Λογοκριμένα εξώφυλλα και artworks…Dead Kennedys – Jane’s Addiction – Alice In Chains

Φαντάζει οξύμωρο το γεγονός πως σε κοινωνίες που υποτίθεται έχουν κερδηθεί ελευθερίες (ως ένα συγκεκριμένο βαθμό, μην είμαστε πλεονέκτες) η λογοκρισία ακόμη υφίσταται ως πρακτική. Ίσως σήμερα, με την επανεμφάνιση του συντηρητισμού, την αναβίωση θρησκευτικών δοξασιών και την ανόρθωση ινδαλμάτων κάθε απόχρωσης, να εξηγείται η επίθεση που δέχεται το δικαίωμα στην βλασφημία και στην ελευθερία του λόγου. Εξάλλου κάθε μορφή τέχνης, για να έρθουμε στο θέμα μας, που σατιρίζει ή χλευάζει τα ιερά και τα όσια, από την μια συγκροτεί μια συμβολική επίθεση προς αυτά και από την άλλη δεν δέχεται να παίζει τον ρόλο του γελωτοποιού κάθε εκπροσώπου της εκάστοτε εξουσίας. Ευτυχώς πάντως ισχύει η παραδοχή πως απαγορεύοντας κάτι, με κανέναν τρόπο δεν φιμώνεις την ιδέα που εκφράζει. Υπάρχει όμως το ανάλογο τίμημα που πρέπει να πληρώσουν οι υπόλογοι όπως θα δούμε και στις περιπτώσεις που θα ασχοληθούμε.

Το 1985 ο τραγουδιστής-στιχουργός των Dead Kennedys πρότεινε στην μπάντα για εξώφυλλο του τότε επερχόμενου δίσκου τους Frankenchrist, μια εικόνα που είχε επιμεληθεί ο γνωστός στο underground H.R. Giger με τίτλο Penis Landscape, η οποία για να μην σας κουράζουμε με περιγραφές είναι αυτή εδώ.

Οι υπόλοιποι δεν ενθουσιάστηκαν με την ιδέα, ψυχανεμιζόμενοι το τι θα επακολουθήσει αλλά τελικά δέχθηκαν να περιέχεται ως ξεχωριστή αφίσα στην έκδοση του βινυλίου. Ο καλλιτέχνης τους το έδωσε μάλιστα κοψοχρονιά πουλώντας το στην μισή τιμή από ότι θα το πούλαγε κανονικά (600$)! Μετά την επίσημη κυκλοφορία, παρ’όλο που υπήρχε στο εξώφυλλο ένα αυτοκόλλητο που προειδοποιούσε για το τι περικλειόταν μέσα, οι μηνύσεις έπεσαν σωρηδόν. Λίγο ως πολύ αφορούσαν οποιουσδήποτε είχαν οποιαδήποτε σχέση με την παραγωγή ή διάθεση του δίσκου, σε βαθμό πλημμελήματος αλλά θέτοντας βαριές κατηγορίες για την υποτίθεται διάθεση άσεμνου υλικού (στα μέρη που ανθεί η πορνοβιομηχανία!).

Στην δίκη, όπου για την ιστορία ο Frank Zappa παραβρέθηκε ως μάρτυρας υπεράσπισης, τελικά όλοι αθωώθηκαν με οριακή πλειοψηφία αλλά το αποτέλεσμα δεν βοήθησε ώστε να μην απαγορευτεί η κυκλοφορία του δίσκου σε διάφορες πολιτείες της Αμερικής. Το οικονομικό πλήγμα στάθηκε αρκετά σκληρό για την ανεξάρτητη εταιρία του Jello Biafra Alternative Tentacles, όπως επίσης και έντονες έγιναν και οι προστριβές μεταξύ των μελών της μπάντας. Εξάλλου η ύπαρξη των DK κράτησε άλλον ένα χρόνο, έως και την κυκλοφορία του Bedtime For Democracy, γεγονός που σίγουρα θα χαροποίησε κάθε συντηρητικό θεσμό που δεχόταν ολική επίθεση μέσω της στιχουργίας του group.

Από την άλλη δεν χρειάζεται να υπάρχει μια σαφής πολιτικότητα για να ενοχλήσει τους ιθύνοντες. Οι περιπτώσεις όπου κυνηγήθηκαν ο Ozzy ή ο Plastikman επειδή κάποιος αυτοκτόνησε έχοντας στο πικάπ του ένα βινύλιο τους, αυτό ακριβώς καταδεικνύουν. Πέρα όμως από την ανησυχία των υπευθύνων υπάρχει και η ηλιθιότητα. Πως να εξηγηθεί αλλιώς το κόψιμο του εξωφύλλου του Ritual De Lo Habitual των JaneAddiction, το οποίο ως μια πιστή αναπαράσταση του τραγουδιού “Three Days” που δέσποζε στην δεύτερη πλευρά, απεικόνιζε τον τραγουδιστή-στιχουργό Perry Farrel να ξαπλώνει τρυφερά με δυο γυμνές γυναίκες; Όλα αυτά το έτος 1990 επειδή μερικές αλυσίδες καταστημάτων αποφάνθηκαν πως η συγκεκριμένη εικόνα ήταν πορνογραφική, την εποχή που η Madonna εμφανιζόταν επί σκηνής ή επί βινυλίου με μικροσκοπικά δείγματα υφάσματος πάνω της.

Το άμεσο αποτέλεσμα ήταν το εξώφυλλο να γίνει εντελώς άσπρο! Η απάντηση της μπάντας ήταν να έχει ένα κείμενο στο οπισθόφυλλο του δίσκου όπου απορούσε που πήγε το δικαίωμα στην ελεύθερη έκφραση. Όλα αυτά βέβαια δεν τους εμπόδισαν να πουλήσουν τα άντερα τους κάνοντας τριπλά πλατινένιο τον συγκεκριμένο δίσκο που έκλεισε και την πρώτη τους περίοδο ως μπάντα, πριν επανεμφανιστούν και πάρουν και αυτοί τον δρόμο των επανενώσεων όπως τόσοι άλλοι τα τελευταία χρόνια.

Ακόμη πιο περίεργη ιστορία ήταν η λογοκρισία που δέχθηκε το εξώφυλλο του τελευταίου δίσκου των Alice In Chains με τον μακαρίτη Layne Staley το 1995. Η ζωγραφιά είχε ως βασικό θέμα έναν σκύλο με θλιμμένο βλέμμα και τρία πόδια. Υπάρχει συγκεκριμένος νόμος στην χώρα του ανατέλλοντος ηλίου ο οποίος απαγορεύει την προβολή μη αρτιμελών ζώων, τον οποίο νόμο σίγουρα αγνοούσαν τα μέλη της μπάντας όπως όλοι μας στην από εδώ μεριά του πλανήτη. Η μπάντα δεν δέχθηκε να συναινέσει στις πιέσεις (rock n roll τσαμπουκάς!)  με συνέπεια άλλο ένα εξώφυλλο να βαφτεί ολοκληρωτικά άσπρο! Χαρακτηριστικά, εκείνη την εποχή η όλη ιστορία φάνταζε εξωπραγματική και το κόψιμο του artwork ως μια πράξη τραβηγμένη από τα μαλλιά.

Να σημειώσουμε ότι και εδώ, ο δίσκος αυτός αποτέλεσε το κύκνειο άσμα τους πριν διαλυθούν και πολύ αργότερα επανενωθούν με τραγουδιστή που θύμιζε σε εκνευριστικό βαθμό την φωνή του αυτόχειρα Layne. Να δηλώσουμε ότι είναι τυχαίο πως και στις τρεις περιπτώσεις που αναφέραμε, η μπάντα μετά την λογοκρισία που δέχθηκε αμέσως σχεδόν έπαψε να υφίσταται, θα είναι ψέμα.

Μπάμπης Κολτράνης

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s